۱۳۹۸/۰۲/۰۷

مصرف کنندگان، متضررین اصلی مافیای خودرو

به گزارش مردم سالاری، برخلاف سالهای گذشته که پس از تعطیلات نوروز بازار خودرو دچار رکود می شد، فروردین ماه سال 98 این بازار روزهای پر تب و تابی را گذراند و متاسفانه روند صعودی افزایش قیمت کاذب تا کنون متوقف نشده است. اما چه دلایلی در پس پرده افزایش قیمت خودروها وجود دارد؟
برخلاف سالهای گذشته که پس از تعطیلات نوروز بازار خودرو دچار رکود می شد، فروردین ماه سال 98 این بازار روزهای پر تب و تابی را گذراند و متاسفانه روند صعودی افزایش قیمت کاذب تا کنون متوقف نشده است.  اما چه دلایلی در پس پرده افزایش قیمت خودروها وجود دارد؟ 1-ممنوعیت واردات خودرو: پس از تصویب ممنوعیت یکباره واردات خودرو در 30خرداد ماه سال 1397 توسط دولت با عنوان جلوگیری از خروج ارز و کنترل بازار، بازار خودرو از حالت رقابتی خارجشد و انحصارا در اختیار خودرو سازان داخلی قرار گرفت. لذا سمت و سوی بازار به خرید و دپوی خودروهای وارداتی موجود در بازار توسط دلالان و عرضه این خودروها در زمان مناسب با قیمت گزاف متمایل شد. 2-عدم عرضه خودروهای داخلی در بازار: پس از ممنوعیت واردات خودرو و فراهم شدن فضا جهت تولید و عرضه خودروهای داخلی، خودروسازان نیز به دلایلمتعدد اعم از نداشتن قطعات جهت تولید، مبحث قیمت گذاری و بدهی های سرسام آور، از تزریق خودرو به بازار ملتهب سال 97 خودداری کردند. علیرغم اینکه از دپوهای استانی خودروهای داخلی به کرات در شبکه های تلویریونی و مجازی پرده برداری شد، با توجه به حمایتهای کم نظیر دولت از این بنگاهها، خودرویی به بازار عرضه نشد و خودروسازان شروع به پیش فروش بدون قیمت خودروهای خود کردند و مقرر شد محصولات خود را در زمان عرضه 5 درصد پایین تر از قیمت بازار، نرخ گذاری کنند! لذا خودروسازان که از عملکرد دلالان در بازار منفعت می بردند، با کاهش عرضه و پیش فروش خودرو بازار را به سمت افزایش قیمت سوق دادند. 3-عدم ترخیص خودروها: پس از ممنوعیت واردات خودرو، قریب به 13 هزار دستگاه خودروی وارداتی که در گمرکات کشور وجود داشت اجازه ترخیص پیدا نکرد. خودروهایی که از سال 96 و 97 به دلایل متعدد اعم از بحث قاچاق، ثبت سفارش غیر قانونی، ورود با ارز دولتی، قیمت گذاری جدید، تفکیک شرکتهای متخلف از غیر متخلف، ورود پس از ممنوعیت واردات و ... دپو شده بودند. دولت علیرغم پیگیریهای مکرر واردکنندگان و مصرف کنندگان این خودروها تا دی ماه سال 97 هیچ گونه تصمیم گیری در این خصوص انجام نداد. دولتی که خود خواستار خرید این خودروها با ارز دولتی شده بود دیگر رضایت به ترخیص خودروها با همان نرخ نداد و سرانجام در 16 دی ماه سال 1397 با ابلاغ مصوبه ای دستور ترخیص خودروها را با ارز سنا طی مدت چهار ماه صادر کرد. این دستورالعمل متاسفانه به دلایل نامعلوم و غیر منطقی همانند مشکلات سیستمی، عدم تایید ارگانهای مختلفی که بعضا تا این تاریخ هیچگونه دخل و تصرفی در این امور نداشته و حال وظایف اصلی خود را کنار گذاشته و وارد مبحث خودرو شده بودند و ابلاغ بخشنامه های ضد و نقیض، تا امروز اجرایی نشده است. این در حالی است که مهلت 4 ماهه اعلام شده در بخشنامه تا چند روز دیگر به پایان می رسد. 4-تمایل مصرف کنندگان به سرمایه گذاری در عرصه خودرو: با توجه به افزایش چشمگیر نرخ ارز، تورم روزافزون و غیر فعال شدن بنگاههای اقتصادی و رشد نرخ بیکاری، مصرف کنندگان ترجیح دادند اندک سرمایه خود را در بازار تبدیل به کالایی کرده تا ارزش پول خود را حفظ کنند. در دسترس ترین کالا برای خرید در بازار روز ایران، خودرو بوده که حاشیه سود نسبی خود را همیشه حفظ کرده است. لذا تقاضا جهت خرید خودرو در بازار بدون عرضه بالا رفت و این فرصت را بهدلالان داد تا نرخ ها را هرچهبیشتر افزایش دهند. با اندکی تامل در دلایل ذکر شده جهت گیری خاص دولت در حمایت از تولید کنندگان داخلی خودرو مشخص می شود. همه عوامل بالا دست به دست داده تا نرخ خودروهای داخلی افزایش یافته و منافع بنگاههای خاص و ذی نفعان آن بنگاهها که دولت در صدر آنهاست تامین شود. در جایی که مافیای خودرو، دلالان و عده ای از نمایشگاه داران به صورت باور نکردنی قیمتهای سرسام آور خود را در بازار تثبیت می کنند، ارگانهای زیرمجموعه دولت که وظیفه قیمت گذاری، بازرسی، نظارتبر گرانفروشی، جلوگیری از تخلفات و حمایت از مصرف کنندگان را بر عهده دارند، هیچ گونه دخالتی در امور مربوطه نکرده و دلالان با فراغ بال به همراه چند سایت معروف فروش خودرو هر روز قیمت جدیدی به بازار ارائه میکنند. متاسفانه دولت با حمایت جانبدارانه از بنگاههای اقتصادی مد نظر خود و ورود به حوزه کسب درآمد در بازار نه تنها از اموری که جزو وظایف اصلی اش در صیانت از حقوق مصرف کنندگان واقعی است فاصله گرفته و باز مانده است بلکه بیشترین لطمه را به این گروه از مشتریان زده و داشتن خودروی مناسب را به آرزویی برای مردم تبدیل کرده است. در شــرایط موجود تنها ابزارهای کنترلی بازار خودرو و ایجاد تعادل و ثبات در قیمتها به شرح ذیل است: 1-آزاد سازی واردات خودرو با تعرفه های قابل قبول و برطرف کردن موانع ایجاد بازار رقابتی 2-کوتاه شدن دست دولت از خودروسازی و کسب درآمد 3-عرضه به موقع، به تعداد و با کیفیت خودروهای داخلی به مصرف کنندگان 4-در نظر گرفتن منفعت مصرف کنندگان فراتر از منفعت بنگاههای دولتی با قیمت گذاری مناسب خودروها 5-ورود منصفانه ارگانهای نظارتی و مقابله با هرگونه کارشکنی در قیمت گذاری و گرانفروشی در کلیه بنگاههای اقتصادی 

بازگشت به بخش اخبار