موضوع واردات خودرو جدیتر شده است. سخن وزیر صنعت، معدن و تجارت مبنی بر ایجاد رقابت و پاسخگویی به نیاز متقاضیان و البته خواستههایی که مردم بهلحاظ کیفیت و قیمت از خودروها دارند، واردات خودرو را وارد مرحله جدیدی کرده است.بازار انحصاری و ایجاد رقابت از موضوعهای مهمی است که در بحث بازار خودرو همواره مطرح میشود. برخی کارشناسان معتقدند ایجاد رقابت با واردات، نشان از آن دارد که ما هنوز مفهوم انحصار و رقابت را درست درک نکردهایم اما با این وجود برای آن راهکار پیشنهاد میدهیم.
بههر روی باتوجه به وضعیت بازار خودرو داخل و معضل آلودگی هوا، بهنظر میرسد واردات خودرو از نو آغاز خواهد شد. حال پرسش این است که آیا میتوان خودروهایی وارد کرد که بهلحاظ قیمتی با محصولات داخلی رقابتپذیر باشند؟
مسیر طولانی واردات
مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو درباره واردات خودرو و ایجاد رقابت در بازار به صمت گفت؛ آنچه مسلم است واردات خودرو تا پایان دولت دوازدهم موضوعی منتفی است. اگر همین امروز دولت اعلام کند واردات خودرو آزاد است بیش از ۶ ماه زمان نیاز دارد تا خودرویی مجوز و تاییدیه واردات دریافت کند.
وی افزود: سازمان ملی استاندارد هیچکدام از خودروهایی که امکان ورود به کشور را دارند بهلحاظ استانداردهای هشتادوپنجگانه تطبیق نداده است. براساس قانون واردات، مدلهای خودرویی که قرار است وارد شوند نخست باید به لحاظ مولفههای استاندارد به تایید سازمان ملی استاندارد برسد. این امر به ۶ ماه زمان نیاز دارد.
او ادامه داد: برای ورود خودرویی به کشور نخست باید اسناد و مدارک آن بهلحاظ فنی در اختیار سازمان ملی استاندارد قرار گیرد و پس از تطبیق با مولفههای استاندارد، درخواست مجور واردات تایید یا رد شود.
دبیر انجمن واردکنندگان خودرو با بیان اینکه براساس قانون فقط خودروهای زیر یک سال ساخت اجازه ورود به کشور دارند، گفت: بهاین ترتیب در سال ۲۰۲۱ میلادی واردکننده میتواند خودروهای مدل ۲۰۲۰ را وارد کند؛ البته اگر استانداردهای هشتادوپنجگانه را بگذراند.
وی تصریح کرد: با ممنوعیت واردات خودرو از تیر ۱۳۹۷ هیچ خودرو ساخت سال ۲۰۲۰ میلادی، با استانداردهای مورد نظر هشتاد و پنجگانه استاندارد تطبیق داده نشده و برای این امر دستکم ۶ ماه زمان نیاز است.
نرخ ارزانترین خودرو خارجی
این مسئول صنفی اضافه کرد: در ادامه ۲ ماه هم زمان لازم است تا سازمان ملی حفاظت محیط زیست آلاینده نبودن خودرو را تایید کند. حال خودرویی که استانداردهای هشتادوپنجگانه را دارد و براساس استاندارد یورو۶ تولید شده نمیتواند کمتر از ۱۵ هزار دلار قیمت داشته باشد. بهاین ترتیب یک خودرو ارزانقیمت با نرخ دلار فعلی، ۳۵۰ میلیون تومان قیمتگذاری میشود. هنگامیکه نرخ تعرفه و سایر هزینهها به این مبلغ اضافه شود، یک خودرو ارزانقیمت خارجی حدود ۵۵۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان تمام میشود. دادفر اظهارکرد: بر این اساس، موضوع رقابتی بودن خودروهای وارداتی هم منتفی خواهدشد. علاوهبر این، برای واردات خودرو باید از سد تولیدکنندگان داخلی نیز گذشت که با توجه به شرایط موجود شدنی نیست.
بازاری بر پایه حرفوحدیث
دبیر انجمن واردکنندگان خودرو معتقد است، سخن وزیر صنعت، معدن و تجارت مبنی بر واردات خودرو و ایجاد رقابت در بازار داخل نوعی گفتاردرمانی است که با این تکنیک بازار را کنترل میکند. وی ادامه داد: این روش برای کاهش التهاب بازار بود که با اعلام شیوه جدید قیمتگذاری از سوی رئیس شورای رقابت آنچه وزیر رشته بود، پنبه شد، زیرا قیمت خودرو دوباره افزایش یافت.
دادفر اظهارکرد: واردات خودرو با هدف مهندسی بازار محصولات داخلی ممنوع شد که این هدف در ۳ سال گذشته به نتیجه رسید. درحالحاضر، خودروسازان کشور با زیان انباشته دستوپنجه نرم میکنند و این زیان باید از جایی جبران شود. تنها راه جبران این زیان افزایش قیمت خودرو است و نرخها را زمانی میتوان افزایش داد که بازارمحدود به تولیدات داخلی باشد.
خودرو ارزانقیمت با کاهش تعرفه
درحالحاضر تعرفه واردات خودروهای زیر ۱۵۰۰ سیسی ۵۵ درصد، ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سیسی ۷۵ درصد و خودروهای ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سیسی ۹۵ درصد است. دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در پاسخ به این پرسش که برای ایجاد رقابت در بازار باید تعرفه واردات خودرو چقدر باشد، گفت: کاهش تعرفه شدنی نیست، زیرا در ادامه معترضان اشاره به چالشهای اقتصادی میکنند و اینکه خودروهای خارجی، تولید داخل را با تهدید روبهرو میکند. فراموش نکنیم شعار در کشور ما دارای جایگاه ویژهای است.
وی یادآور شد: نکته مهم دیگر این است که براساس بودجه ۱۴۰۰ قرار است دولت تعرفه واردات را براساس دلار ۱۷۴۰۰ تومانی محاسبه کند. این عدد با آنالیز درآمد دولت در حوزه واردات بهدست آمدهاست. بهاین ترتیب، قیمت یک خودرو خارجی ۱۰ تا ۱۵ هزار دلاری با تعرفه ۵۵ درصدی بسیار بالا میرود. با این وضعیت هم نباید انتظار رقابت و کاهش قیمت در بازار داشت، این موضوع را تنظیم بودجه ۱۴۰۰میگوید.
مونتاژکاران تقویت میشوند
در ادامه صمت درباره وضعیت تعرفه و احتمال کاهش آن بهسراغ علی جدی از اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی رفت. جدی در اینباره گفت: واردات خودرو بیشتر در حوزه محصولات لوکس بوده و کمتر خودرو خارجی ارزانقیمت وارد شده است. براساس قانون مدل خودروهایی که وارد میشوند باید به تایید وزارت صنعت، معدن و تجارت و نیز سازمانهای ملی استاندارد و حفاظت محیطزیست برسد. در نتیجه مدلهای وارداتی قابل تغییر هستند. این نماینده مجلس یازدهم گفت: کمیسیون صنایع و معادن مجلس بیشتر بهدنبال تقویت خودروسازان داخلی است که به شکل CKD فعالیت دارند و داخلیسازی این خودروها پایین است.
او افزود: بهجای اینکه تعرفهها را کاهش دهیم و خودرو کامل را وارد کنیم، میتوانیم با تقویت این خودروسازان هم اشتغال را بهطور جدی در کشور دنبال کنیم و هم خدمات پس از فروش آنها تضمین میشود. از سوی دیگر، قطعهسازان زیادی در کشور فعالیت دارند که میتوانند قطعات این خودروها را تولید و تامین کنند. درحالیکه اگر تعرفه واردات خودرو کاهش پیدا کند، بهطور قطع شرکتهای خصوصی آسیب میبینند.
تضمین به چه قیمت
نحوه فعالیت خودروسازان خصوصی نشان میدهد نه تیراژ تولید آنها جدی است و نه داخلیسازی بهمعنای واقعی دنبال میشود. تعمیق ساخت داخل فقط برای دو خودروساز بزرگ پیگیری شده و سایر خودروسازان که عنوان میشود ۵ درصد بازار را در اختیار دارند به فراموشی سپرده شدهاند. این ۵ درصد با بهانه تولید داخل، بدون پرداخت تعرفه خودروهای چینی وارد میکنند.
جدی در ادامه سخنان خود گفت: اگر خودروساز داخلی خودروها را CKD هم وارد کند و فقط ۲۰ درصد تولید داخل داشته باشد باز هم بهتر از واردات بهطور کامل است. در همین ۲۰ درصد اشتغالزایی بهوجود میآید. همچنین با واردات این خودروها بهشکل CKD خدمات پس از فروش آنها هم تضمین شده است. بهاین ترتیب، دست نهادهای نظارتی باز است و میتوانند کنترل و نظارت بیشتری داشته باشند. اما اگر خودروها کامل وارد شوند چه مجموعهای، خدمات پس از فروش آن را میپذیرد.
براساس قانون وزارت صنعت، معدن و تجارت خودروهایی اجازه واردات دارند که در کشور نمایندگی فروش داشته باشند. این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس گفت: نمایندگی وجود دارد اما در عمل زیرساختی در اینباره نمیبینیم. اگر صاحبان خودرو درباره خودرویی خارجی با مشکل برخورد کند از چه طریقی میتواند موضوع را پیگیری کرده و به نتیجه برسد یا نهادهای نظارتی چگونه میتوانند اعمال تنبیه کنند. این نماینده مجلس یازدهم ادامه داد: کمیسیون صنایع و معادن مجلس با کاهش تعرفه موافق نیست و فقط خودروهای هیبریدی و نیز گازسوز میتوانند با تعرفه پایین وارد شوند. اما کاهش نرخ تعرفه برای سایر خودروها به تولید داخل آسیب میزند.
جدی گفت: موضوع کاهش تعرفه در کمیسیون صنایع و معادن مطرح شده اما با آن مخالفت شد و هنوز برنامهای برای کاهش تعرفه نداریم.
سخن پایانی
در حوزه واردات خودرو هدف حمایت از شرکتهایی است که محصولات را بهشکل CKD با کمترین میزان داخلیسازی(۱۰ تا ۲۰درصد) وارد میکنند. البته حتی نمیتوان به آنها مونتاژکار گفت، زیرا در واقع آنها پک کامل را بهنوعی وارد و در داخل فقط مونتاژ میکنند. گلایهای که تولیدکنندگان داخلی نسبت به فعالیت این شرکتها دارند این است که قطعات بهنام تولید داخل با تعرفه پایین وارد میشود و کسی به این موضوع توجه ندارد.
پرسش این است که چرا داخلیسازی محصولات این خودروسازان که با پایینترین میزان در حال انجام است، پیگیری نمیشود.
براساس این گزارش نمیتوان انتظار داشت با واردات خودرو، بازار بهلحاظ قیمتی رقابتی شود، زیرا با توجه به نرخ ارز، محاسبه تعرفه واردات با دلار ۱۷۴۰۰ قیمت ارزانترین خودرو خارجی بیش از ۸۰۰ میلیون تومان تمام خواهد شد
لینک خبر :
